شاید در نگاه اول پیش خود بگویید خلع یدچیست!؟ باید به شما بگوییم در نظام حقوقی ایران و علم فقه به فرآیندی قانونی اطلاق میشود که به منظور بیرون راندن متصرف غیرمجاز از ملک قانونی مالک انجام میگیرد. این مفهوم به خصوص زمانی اهمیت پیدا می کند که فردی بدون مجوز و به صورت غیرقانونی بخشی از زمین یا ملکی را تصرف کرده باشد مانند حالتی که همسایه ای به باغی دیوار به دیوار تجاوز میکند.در این موارد مالک میتواند با طرح دعوای خلع ید در دادگاه، خواستار صدور حکم برای بازپس گیری ملک خود شود.
برای موفقیت در این دعوا سه شرط اساسی وجود دارد: تعلق مالکیت به خواهان، تصرف خوانده بر ملک و غیرمجاز بودن این تصرف.در این مقاله از مقالات وکلای اردلان مهر عدالت به بررسی جزئیات بیشتری از فرایند خلع ید از جمله نحوه تنظیم دادخواست، شرایط طرح دعوا و مقررات قانونی مرتبط مدارک مورد نیاز خواهیم پرداخت.با مطالعه ی این مقاله با مفهوم خلع ید چیست؟ و شرایط طرح دعوای خلع ید بیشتر آشنا می شوید و نحوه ی تنظیم دادخواست خلع ید به شما آموزش داده می شود.
خلع ید چیست؟ و شرایط آن برای طرح دعوی به چه صورت است؟
خلع ید به عنوان یک دعوای حقوقی در زمینه املاک غیرمنقول زمانی مطرح میشود که شخصی به طور غیرقانونی و بدون رضایت مالک در ملکی تصرف داشته باشد. این فرآیند به مالک این امکان را میدهد که با ارائه دادخواست به مراجع قضائی خواستار اخراج متصرف از ملک خود شود.در واقع، خلع ید به معنای بازپسگیری حقوق مالکانه است که در ماده ۳۰۸ قانون مدنی به عنوان غصب تعریف شده است.
هرگاه یک ملک اعم از زمین باغ یا ساختمان تحت تصرف فردی دیگر قرار گیرد و مالک تمایل به ادامه این تصرف نداشته باشد میتواند از طریق این رویه قانونی اقدام کند تا حقوق خود را استیفا نماید.خلع ید نه تنها ابزاری برای حفظ حقوق مالکانه است بلکه به عنوان یک راهکار قانونی در مقابله با تصرفات غیر مجاز نیز به شمار می آید.
شرایط طرح دعوای خلع ید چیست؟
شرایط طرح دعوای خلع ید زمانی است که شخصی به طور غیرمجاز و بدون اجازه مالک در ملک یا زمین دیگری تصرف کرده باشد. در این شرایط مالک میتواند با ارائه مدارک معتبر شامل سند مالکیت و شواهدی مبنی بر تصرف غیرقانونی به دادگاه مراجعه کند.در ادامه این مقاله به جزئیات شرایط طرح دعوای خلع ید چیست؟ می پردازیم.
مال غیر منقول
طرح دعوی خلع ید به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای قانونی برای حفظ حقوق مالکیت، نیازمند رعایت شروط خاصی است که بدون آنها، امکان موفقیت در این زمینه بسیار کاهش می یابد.
نخستین شرط اساسی این است که مال مورد نظر باید غیر منقول باشد. این ویژگی اهمیت ویژهای دارد چرا که قوانین مربوط به مالکیت و تصرفات در اموال غیر منقول به طور خاص تنظیم شدهاند و امکان تعیین دقیق حقوق مالک را فراهم میآورند.
استیلا و تسلط مال توسط مدعی علیه
برای طرح دعوای خلع ید وجود شروط خاصی ضروری است که دومین مورد آن استیلا و تسلط مدعی علیه بر مال مورد نظر است. در این راستا، باید توجه داشت که هدف از این دعوا خارج کردن تصرف غیرقانونی از اموال غیرمنقول است.
به عبارت دیگر کسی که اقدام به طرح دعوا میکند باید ثابت کند که مدعی علیه به طور غیرمجاز و بدون اجازه در تصرف مال قرار دارد و این تصرف باید به گونهای باشد که مانع از استفاده قانونی مالک از اموالش گردد. بنابراین اثبات وجود تصرف غاصب و نداشتن حق قانونی بر آن مال، از ارکان اصلی این دعوا به شمار میآید.
عدوانی بودن در زمان تصرف
برای طرح دعوای خلع ید یکی از شروط اساسی عدوانی بودن تصرف است. یعنی زمانی که شخص غاصب بدون داشتن هیچ گونه مستند قانونی و یا قراردادی اقدام به تصرف مال مورد نظر کرده باشد.
مالکیت توسط خواهان
برای طرح دعوای خلع ید یکی از مهمترین شروط لازم اثبات مالکیت خواهان بر ملک مورد نظر است. فرد مدعی باید مدارک و مستندات قانونی خود را به منظور تایید مالکیت ارائه دهد.این اسناد میتواند شامل سند رسمی قرارداد خرید یا هر نوع مدرک دیگری باشد که نشاندهنده حق مالکیت او بر ملک باشد.تنها کسی میتواند اقدام به طرح دعوی خلع ید کند که بهطور واقعی و قانونی مالک ملک محسوب شود.
دارا بودن مدرک رسمی
تنها در صورتی که خواهان دعوی دارای سند رسمی و معتبر باشد، میتواند اقدام به طرح دعوی خلع ید نماید.در صورتی که ملک مورد نظر فاقد سند رسمی باشد یا تنها دارای سند عادی باشد دادگاه به دلیل عدم وجود مدارک معتبر دعوی را رد خواهد کرد.
انواع خلع ید
در نظام حقوقی خلع ید به چهار نوع اصلی تقسیم میشود که هر یک به نوعی از تصرفات غیرمجاز پاسخ میدهد خلع ید امانی به مالک این امکان را میدهد که در صورت عدم تخلیه ملک توسط متصرف پس از پایان قرارداد اقدام کند و حقوق خود را احیا نماید. خلع ید غاصبانه مختص مواقعی است که فردی بدون اجازه صاحب ملک به تصرف آن میپردازد و مالک میتواند با اثبات مالکیت خود به مراجع قضائی مراجعه کند. خلع ید مشاعی به مسائلی مربوط میشود که در آن یکی از شرکای ملک به تنهایی اقدام به تصرف میکند و این عمل نیاز به اثبات تصرف غیرمجاز دارد. خلع ید مالکانه به مالکان اجازه میدهد تا در برابر تصرفات غیرقانونی واکنش نشان دهند و از حق مالکیت خود دفاع کنند.
خلع ید امانی
زمانی که طرفین یک قرارداد به توافق میرسند و این توافق در زمان مشخصی به پایان میرسد دیگر هیچگونه رابطه حقوقی بین آنها وجود ندارد.اگر مالک پس از پایان مدت قرارداد تصمیم به تخلیه ملک بگیرد و متصرف همچنان بر ادامه تصرف خود اصرار ورزد این اقدام نه تنها غیرقانونی بلکه غاصبانه نیز محسوب میشود.در چنین شرایطی مالک میتواند با طرح دعوای خلع ید امانی به دنبال بازپسگیری ملک خود باشد.
خلع ید غاصبانه
در صورتی که فردی بدون اجازه و رضایت مالک بر روی ملکی تصرف کند مالک میتواند دعوای خلع ید غاصبانه را به مراجع قضائی ارائه دهد. این نوع دعوی به منظور متوقف ساختن تصرف غیرقانونی و بازگرداندن حق مالکانه به صاحب ملک تشکیل میشود.برای موفقیت در این فرآیند حقوقی مالک باید بتواند به راحتی اثبات کند که مالکیت قانونی بر ملک مورد نظر را دارد و آنکه تصرف صورت گرفته بدون رضایت او بوده است.
خلع ید مشاعی
دعوای خلع ید مشاعی یکی از چالشهای حقوقی در مالکیت مشترک است که زمانی رخ میدهد که یکی از شرکا به تصرف ملک بدون توافق دیگران اقدام میکند این اختلافات معمولاً در دادگاههای محلی مطرح میشود و خواهان باید ثابت کند که تصرف انجام شده نه تنها بدون رضایت دیگر شرکا بلکه به طور غیرقانونی و با تجاوز به حقوق آنها صورت گرفته است بنابراین ارائه مستندات و شواهد لازم از سوی خواهان به عنوان مالک یا دارنده سهم قابل توجه از ملک ضروری است تا حق خود را در برابر تصرف غیرمجاز احیا کند.
خلع ید مالکانه
خلع ید مالکانه ابزاری حقوقی است که به مالکان اجازه میدهد در صورت تصرفات غیر مجاز حق مالکیت خود را بازپس گیرند. این فرآیند با استناد به مقررات قانونی امکان جلوگیری از تصرفات غیرقانونی و بازپسگیری کامل ملک را فراهم میکند. طبق مواد 308 قانون مدنی مالک با ارائه دلایل و مستندات میتواند به مراجع قضایی مراجعه کند تا به این موضوع رسیدگی شود. هدف اصلی این روش تأمین امنیت و حفظ حقوق مالکیت است تا مالکان با اطمینان از داراییهای خود استفاده کرده و در برابر تصرفات غیر مجاز دفاع کنند.
تنظیم دادخواست خلع ید چگونه است؟
در مراحل رسیدگی به دعوای خلع ید نخستین گام تنظیم و ارائه دادخواست است که باید با دقت و جزئیات لازم انجام شود. متقاضی میتواند به دفاتر وکلا مراجعه کند و پس از شرح کامل موضوع، با تکیه بر دانش وکیل خود، دادخواست اصولی مبنی بر مقررات قانونی تنظیم نمایند. این دادخواست باید شامل مشخصات کامل طرفین دعوا شرح دقیقی از ماجرا مدارک و مستندات مرتبط و همچنین خواسته اصلی یعنی صدور حکم خلع ید باشد.
تنظیم دادخواست خلع ید
تنظیم دادخواست خلع ید فرآیندی حساس و نیازمند دقت فراوان است.اولین گام در این مسیر دارا بودن سند مالکیت معتبر و رسمی برای ملک مورد نظر است، چرا که بدون آن، امکان طرح دعوی وجود ندارد.
ارسال دادخواست
در این دادخواست مالکیت خواهان باید به وضوح اثبات گردد و همچنین باید تصرفات خوانده بهعنوان تصرفات عدوانی مشخص شود. نکته مهم دیگر ذکر مشخصات دقیق خواسته و بهای آن است به همراه پیوست مدارک و مستندات معتبر مانند تصویر سند مالکیت و استشهادیه شهود نیز باید ضمیمه شود تا به استحکام دعوی افزوده گردد. به همین دلیل مشاوره با وکیل ملکی در این زمینه ضروری است تا فرآیند قانونی به درستی طی شود.
اجرای حکم خلع ید
پس از صدور حکم قطعی و نهایی و ابلاغ آن به درخواستکننده وی موظف است تا اجرای حکم را از بخش اجرای احکام تقاضا نماید. این درخواست به عنوان پایهای برای صدور دستور اجرایی عمل خواهد کرد و سپس مراحل لازم برای اجرای حکم خلع ید به طور رسمی آغاز میشود. در این فرآیند مقامات مربوطه با دقت و توجه به جزئیات اقدام به پیادهسازی حکم خواهند کرد تا حقوق قانونی متقاضی به نحو شایستهای تحقق یابد و از بروز هرگونه مشکل یا تعارض جلوگیری شود.
نمونه دادخواست خلع ید
خواهان: نام و نام خانوادگی کامل، به شماره ملی [شماره ملی]، ساکن [آدرس دقیق]
خوانده: نام و نام خانوادگی کامل، به شماره ملی [شماره ملی]، ساکن [آدرس دقیق]
خواسته
1. صدور حکم خلع ید خوانده از ملک مورد نظر واقع در [آدرس کامل ملک]، با پلاک ثبتی اصلی [پلاک اصلی] و فرعی [پلاک فرعی].
2. الزام خوانده به پرداخت کلیه خسارات وارده از بابت تصرف غیرقانونی ملک، از جمله اجرت المثل ایام تصرف.
3. صدور حکم به پرداخت هزینههای دادرسی.
دلایل و منضمات دادخواست
1. رونوشت برابر اصل سند مالکیت شماره [شماره سند]، مورخ [تاریخ]، صادره از دفتر اسناد رسمی شماره [شماره دفترخانه]، مبنی بر مالکیت خواهان بر شش دانگ ملک مورد نظر.
2. استشهادیه محلی با امضای [تعداد] نفر از اهالی محل، دال بر تصرف غیرقانونی خوانده در ملک مورد نظر از تاریخ [تاریخ شروع تصرف].
3. [در صورت وجود: شهادت شهود، قرارداد اجاره یا هر سند دیگری که مالکیت خواهان را ثابت کند].
شرح دادخواست
اینجانب خواهان فوق به موجب سند مالکیت پیوست مالک قانونی شش دانگ ملک واقع در [آدرس کامل ملک] میباشم. این ملک از طریق [نحوه انتقال مالکیت، مثلاً: خرید و فروش، ارث] به نام اینجانب منتقل شده و سند مالکیت آن نیز به نام من صادر گردیده است.
با وجود مالکیت قطعی اینجانب بر ملک مذکور، خوانده بدون هیچگونه مجوز قانونی و با توسل به زور و تهدید، به طور غیرقانونی از تاریخ [تاریخ شروع تصرف] در ملک فوق سکونت نموده و از آن استفاده مینماید. علیرغم درخواستهای مکرر کتبی و شفاهی اینجانب مبنی بر تخلیه ملک، خوانده از انجام این امر خودداری مینماید.
تصرف غیرقانونی خوانده در ملک مورد نظر، علاوه بر تضییع حق مالکیت اینجانب، موجب بروز خسارات فراوانی از جمله [ذکر نمونههایی از خسارات وارده، مانند: از بین رفتن اموال کاهش ارزش ملک هزینههای نگهداری و…] گردیده است.
با استناد به مواد قانونی مربوطه از جمله ماده [ماده قانونی مرتبط] قانون مدنی تقاضا دارم دادگاه محترم با احراز صحت ادعای اینجانب و با توجه به دلایل و مستندات ابرازی حکم به خلع ید خوانده از ملک مورد نظر و الزام وی به پرداخت کلیه خسارات وارده صادر نماید.
خواهان: امضاء و مهر
تاریخ: تاریخ تنظیم دادخواست
ماده قانونی خلع ید چیست؟
طبق ماده ۳۰۸ قانون مدنی دعوای خلع ید زمانی به جریان میافتد که فردی به طور غیرمجاز و بدون اجازه مالک، در ملک او تصرف کرده باشد.
در این موقعیت، مالک که حق انحصاری بر ملک خود دارد به دنبال برقراری حق خود و اخراج متصرف غیرقانونی از اراضی خویش است.
مراحل رسیدگی به دعوای خلع ید چگونه است؟
در مراحل رسیدگی به دعوای خلع ید، نخست خواهان موظف است دادخواست خود را به دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک یا مال غیرمنقول ارائه دهد. این دادخواست میبایست شامل مشخصات کامل خواهان و خوانده موضوع دعوا و مستندات لازم باشد.پس از ثبت این درخواست دادگاه تاریخی را برای رسیدگی تعیین کرده و طرفین دعوا را برای حضور در جلسه رسمی دعوت میکند.
مراحل دادخواست خلع ید چگونه است؟
مراحل دادخواست خلع ید به عنوان یک فرآیند حقوقی مهم شامل چندین مرحله کلیدی میباشد. ابتدا شاکی باید مدارک و مستندات لازم را جمعآوری کرده و دلایل قانونی خود را برای درخواست خلع ید همراه با شرح کامل و جامع به وکیل خود ارائه بدهد. سپس با تنظیم یک دادخواست دقیق و جامع این درخواست را به دادگاه مربوطه تسلیم میکند.
ثبت کردن در سامانه ثنا
برای آغاز فرآیند دادخواست خلع ید متقاضی نخستین گام خود را با ثبت نام در سامانه ثنا برمیدارد. این سامانه به منظور تسهیل و تسریع امور قضایی طراحی شده و دریافت کد ثنا از الزامات اصلی آن به شمار میآید. این ثبت نام میتواند به دو شیوه حضوری و اینترنتی انجام شود.در روش حضوری فرد با مدارک شناسایی خود به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی مراجعه میکند و در روش اینترنتی، کافی است به وبسایت سامانه ثنا به نشانی sana.adliran.ir مراجعه کرده و مراحل ثبت نام را دنبال کند.
ثبت در دفاتر خدمات قضایی
با سپردن پرونده خود به گروه وکلای اردلان مهر عدالت، دیگر نیازی به مراجعه شخصی به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی ندارید. وکلای مجرب ما تمامی مراحل، از تنظیم و ثبت دادخواست تا پیگیریهای لازم را بهصورت کامل و حرفهای انجام میدهند. این امر باعث صرفهجویی در زمان و هزینه شما میشود و اطمینان حاصل میکنید که پروندهتان با دقت و تخصص پیگیری خواهد شد.
تکمیل شدن پرونده و مشخص شدن زمان جلسه
پس از ارائه دادخواست خلع ید توسط وکیل پرونده مرتبط با این دعوا در دادگاه ذیصلاح تشکیل میشود و به سرعت جلسه رسیدگی تعیین میگردد. زمان و تاریخ این جلسه از طریق سامانه پیامکی ابلاغیه ثنا به وکیل و طرفین دعوا اطلاع داده میشود تا هر یک از افراد ذینفع بتوانند در موعد مقرر حضور یابند و دفاعیات خود را ارائه دهند.
صادر شدن رای آن
پس از برگزاری جلسه رسیدگی حکم لازم در خصوص پرونده صادر میشود و طرفین دعوی این امکان را دارند که در صورت واجد شرایط بودن پرونده از طریق واخواهی و تجدیدنظرخواهی به رای دادگاه بدوی اعتراض کنند. لازم به ذکر است که فرآیند واخواهی تنها در شرایطی امکانپذیر است که رای به صورت غیابی صادر شده باشد.به این ترتیب این دو مسیر حقوقی به متقاضیان اجازه میدهد تا با بررسی دقیق و تحلیل مجدد نسبت به نتایج جلسه رسیدگی و حکم صادره تجدید نظر کنند و از حقوق خود دفاع نمایند.
تفاوت خلع ید با تخلیه ید چیست؟
خلع ید و تخلیه ید دو مفهومی هستند که در حقوق مالکیت به کار میروند و تفاوتهای عمدهای دارند. خلع ید زمانی مطرح میشود که فردی به طور غیرقانونی و بدون رضایت مالک ملکی را تصرف کرده باشد در این حالت هیچگونه رابطه حقوقی بین مالک و متصرف وجود ندارد و مالک میتواند به مراجع صالح مراجعه کند تا حق خود را بازپس گیرد.برعکس تخلیه ید مربوط به هنگامی است که متصرف ملک را با رضایت مالک و بر اساس توافقی مانند اجاره در اختیار دارد و در اینجا رابطهای قانونی بین طرفین برقرار است.رسیدگی به دعوای خلع ید معمولاً زمان کمتری میطلبد در حالی که فرآیند تخلیه ید ممکن است به دلیل وجود قرارداد و شرایط خاص آنش طولانیتر باشد.
نکات مهم صدور حکم خلع ید چیست؟
در دعوی خلع ید، در دست داشتن سند رسمی ضرورت دارد. در غیراینصورت و درصورت نداشتن سند رسمی، برخورداری از حکم قطعی اثبات مالکیت الزامی است. این نکته حائز اهمیت است که هزینه دادرسی این نوع دعاوی بر اساس ارزش معاملاتی املاک در هر منطقه تعیین میشود و به جای ارزشگذاری خواسته قیمت منطقهای ملک مبنای محاسبه قرار میگیرد.
تفاوت خلع ید با تخلیه ید چیست؟
دعوای خلع ید و دعوای تصرف عدوانی و تخلیه ید هر یک از منظر حقوقی و ماهیتی تفاوتهای بارزی دارند. در دعوای خلع ید موضوع اصلی غصب است و این به معنای آن است که متصرف بدون هیچ گونه قراردادی و به طور غیرقانونی از ملک استفاده میکند بنابراین مالک به دنبال استرداد حق خود میباشد.در مقابل دعوای تخلیه ید ناشی از وجود یک قرارداد است که در آن مستاجر با پایان یافتن مدت اجاره از تخلیه ملک خودداری میکند.این دو نوع دعوا هرچند به هدف استرداد ملک منتهی میشوند اما بستر و منشا حقوقی متفاوتی دارند که باید در هر مورد به دقت بررسی شود.
آیا بدون وکیل میتوان دعوای خلع ید را پیش برد؟
دعوای خلع ید یکی از مسائل حقوقی پیچیدهای است که نیازمند دانش و تجربه کافی در زمینه قوانین و رویههای قضایی میباشد. هرچند ممکن است فردی بدون وکیل اقدام به طرح این دعوا نماید اما این کار میتواند او را در معرض خطر اشتباهات مهلک و کاهش شانس موفقیت قرار دهد.وکیلی که در این حوزه تخصص دارد نه تنها میتواند به تسریع روند رسیدگی کمک کند بلکه با ارائه مشاورههای کلیدی و استراتژیهای مناسب به موکل خود در پیشبرد دفاعی قوی یاری میرساند.بنابراین بهرهمندی از خدمات وکلای مجرب در دعاوی خلع ید یک انتخاب هوشمندانه و مؤثر برای هر شخصی است که به دنبال حقوق خود میباشد.
مزایای استفاده از وکیل برای دعوای خلع ید
استفاده از وکیل برای دعوای خلع ید میتواند به طرز قابل توجهی به بهبود روند رسیدگی و نتیجه نهایی کمک کند. وکلا با تسلط بر قوانین و مقررات مربوطه، توانایی تحلیل عمیق پرونده را دارند و می توانند استراتژیهای مناسبی را برای دفاع یا اقامه دعوا تدوین کنند.
وکیل پایه یک دادگستری با تجربههای قبلی خود میتوانند به شناسایی نقاط قوت و ضعف پرونده بپردازند و با ارائه مستندات و شواهد لازم اعتبار ادعاها را افزایش دهند. وکیل به عنوان نماینده قانونی موکل، میتواند از حقوق وی در مراحل مختلف دادرسی محافظت کند و با پیگیریهای مستمر، از تسریع در روند رسیدگی اطمینان حاصل نماید.
معایب استفاده از وکیل برای دعوای خلع ید
استفاده از وکیل در دعوای خلع ید ممکن است معایبی داشته باشد. هزینههای بالای حقالوکاله میتواند بار مالی سنگینی برای موکل ایجاد کند.وکلای کمتجربه ممکن است نتوانند به خوبی منافع موکل را نمایندگی کنند و به نتیجه مطلوب نرسند. وابستگی به وکیل ممکن است احساس بیقدرتی در موکل ایجاد کند و او را از فرآیند قانونی دور کند. علاوه بر این، زمان رسیدن به نتیجه نهایی ممکن است به دلیل مشغله وکیل با پروندههای متعدد بیشتر شود.
مدت زمان دعوای خلع ید چقدر است؟
خلع ید به عنوان یک دعوی حقوقی، زمان مشخصی ندارد و مدت آن به عوامل متعددی بستگی دارد. از جمله این عوامل میتوان به نوع مدارک ارائهشده و روند رسیدگی دادگاه اشاره کرد. در صورتی که سند مالکیت بهطور رسمی و معتبر ارائه شود و شواهد به سرعت احراز گردد، امکان صدور حکم در کوتاهترین زمان وجود دارد.پس از صدور حکم خوانده این فرصت را دارد که ظرف بیست روز به رای صادر شده اعتراض کند و این مرحله نیز میتواند به طول انجامد. مدت زمان کل فرایند خلع ید به شرایط خاص هر پرونده وابسته است و نمیتوان بهراحتی یک زمان دقیق برای آن تعیین کرد.
رسیدگی به دعوای خلع ید در مراجع قانونی چگونه است؟
در نظام حقوقی ایران دعوای خلع ید به عنوان یکی از دعاوی مهم ملکی در مراجع قضایی مورد رسیدگی قرار میگیرد. این دعوا به طور معمول در دادگاههای حقوقی بدوی مطرح میشود و بسته به شرایط خاص ممکن است در دادگاههای استانی نیز به آن پرداخته شود. تعیین مرجع صالح برای رسیدگی به این نوع دعاوی به محل وقوع ملک بستگی دارد به عبارت دیگر دادگاهی که در حوزه جغرافیایی آن ملک قرار دارد، مسئول رسیدگی خواهد بود.
چکیده مطلب
خلع ید به فرآیند قانونی اخراج متصرف غیرمجاز از ملک اطلاق میشود. این دعوی زمانی مطرح میشود که فردی بدون مجوز قانونی ملکی را تصرف کرده باشد. برای موفقیت در این دعوی مالک باید مالکیت تصرف غیرمجاز و عدوانی بودن آن را اثبات کند و مستندات قانونی معتبری از جمله سند رسمی ارائه دهد. خلع ید ابزاری برای احقاق حقوق مالکانه و مقابله با تصرفات غیرمجاز است و شامل انواعی نظیر خلع ید امانی، غاصبانه و مشایی میباشد.
