وکیل تسخیری برای مواد مخدر

وکیل تسخیری برای مواد مخدر، یک حقوقدان دارای پروانه رسمی دادگستری است که توسط دادگاه برای دفاع از متهمانی که توانایی مالی ندارند، انتخاب می شود. در پرونده های مواد مخدر، به دلیل وجود مجازات های بسیار سنگین مانند اعدام و حبس ابد، قانون گذار حضور وکیل را در مراحل بازجویی و دادگاه کاملا الزامی کرده است.
اگر متهم بضاعت نداشته باشد، قاضی موظف است این وکیل را رایگان برای او منصوب کند و تمام هزینه آن بر عهده قوه قضاییه خواهد بود. برخلاف تصور اشتباه عمومی، وکلای تسخیری وظیفه دارند با مطالعه دقیق پرونده، بررسی میزان مشارکت یا معاونت متهم و نوشتن لایحه دفاعیه تخصصی، به بهترین شکل از حقوق موکل دفاع کنند.

وکیل تسخیری برای مواد مخدر کیست؟

شاید برای شما هم این سوال پیش بیاید که اصولا وکیل تسخیری چه کسی است. در حقوق ما، وکیل ها از نظر نحوه انتخاب به دو دسته تعیینی و تسخیری تقسیم می شوند. وکیل تعیینی همان وکیلی است که شما خودتان با اختیار خود انتخاب می کنید و با او قرارداد می بندید. اما در حالت تسخیری، شما دخالتی در انتخاب شخص وکیل ندارید.
زمانی که یک فرد به جرایم مربوط به مواد مخدر متهم می شود، اگر از نظر مالی استطاعت پرداخت حق الزحمه وکیل مواد مخدر را نداشته باشد، دادگاه از بین وکلای دادگستری یک نفر را برای دفاع از او منصوب می کند. این شخص، وکیل تسخیری برای مواد مخدر نامیده می شود. این وکلا پروانه رسمی دادگستری دارند و وظیفه دارند به بهترین شکل از متهم دفاع کنند.

تفاوت وکیل تسخیری و معاضدتی در محاکم دادگستری

خیلی از افراد این دو اصطلاح را با هم اشتباه می گیرند. هر دوی این وکلا برای افرادی تعیین می شوند که توانایی مالی ندارند، اما تفاوت های اساسی با هم دارند. برای درک بهتر، تفاوت های آن ها را در جدول زیر آورده ایم.

در چه مواردی وکیل تسخیری برای مواد مخدر تعیین میشود؟

قانون گذار برای جلوگیری از پایمال شدن حقوق متهمان، شرایط مشخصی را برای حضور وکیل در دادگاه و دادسرا اجباری کرده است. در پرونده های مواد مخدر، به دلیل شدت مجازات ها، حضور وکیل تسخیری برای مواد مخدر در بسیاری از مواقع یک الزام قانونی است.

الزام حضور وکیل در مرحله تحقیقات مقدماتی و دادسرا

بر اساس تبصره دو ماده صد و نود قانون آیین دادرسی کیفری، در جرایمی که مجازات آن ها سلب حیات یعنی اعدام یا حبس ابد باشد، متهم باید در مرحله تحقیقات مقدماتی در دادسرا وکیل داشته باشد. اگر متهم نتواند وکیلی معرفی کند، بازپرس پرونده موظف است برای او یک وکیل تسخیری برای مواد مخدر انتخاب کند.
این کار به این دلیل است که مجازات جرایم مواد مخدر در مقادیر بالا بسیار سنگین است و یک اشتباه کوچک می تواند به قیمت جان فرد تمام شود. بازپرس باید حق داشتن وکیل را به متهم یادآوری کند و در برگه احضاریه نیز این موضوع نوشته می شود.

حضور اجباری وکیل در جلسات رسیدگی دادگاه

در مرحله دادگاه نیز طبق ماده سیصد و چهل و هشت قانون، رسیدگی به جرایمی که مجازات های سنگین دارند، بدون حضور وکیل ممنوع است. جرایمی که حضور وکیل در آن ها الزامی است شامل موارد زیر می شود:

• جرایم موجب مجازات اعدام و سلب حیات
• جرایم موجب حبس ابد
• جرایم موجب مجازات قطع عضو
• جنایات عمدی با میزان نصف دیه یا بیشتر
• جرایم تعزیری درجه سه و بالاتر

اگر متهم در این پرونده ها وکیل نداشته باشد، دادگاه حتما یک وکیل تسخیری برای او تعیین می کند تا روند دادرسی به درستی پیش برود. اگر وکیل تسخیری بدون داشتن عذر موجه در دادگاه حاضر نشود، دادگاه او را عزل کرده و شخص دیگری را به جای او انتخاب می کند.

قوانین مختص به اطفال و افراد مجنون

قانون گذار توجه خاصی به افراد آسیب پذیر مانند کودکان، نوجوانان و افراد فاقد سلامت روان دارد. مقررات این بخش بسیار دقیق است:

حق دفاع برای افراد مجنون

بر اساس تبصره دو ماده سیزده، اگر فردی مرتکب جرم شود و قبل از صدور حکم قطعی دچار جنون گردد، روند رسیدگی متوقف می شود. اما اگر شواهد به گونه ای باشد که فرد حتی در حالت سلامت روان نیز نتواند از خود رفع اتهام کند، دادگاه به سرپرست او پنج روز مهلت می دهد تا وکیل معرفی کند. اگر سرپرست وکیل معرفی نکند، دادگاه فورا یک وکیل تسخیری برای دفاع از حقوق فرد مجنون تعیین می کند و روند دادرسی ادامه پیدا می کند.

حق دفاع برای اطفال و نوجوانان

همچنین طبق ماده چهارصد و پانزده، در جرایم سنگین که رسیدگی به آن ها در صلاحیت دادگاه کیفری یک است، اگر ولی یا سرپرست قانونی برای طفل یا نوجوان وکیل نگیرد، دادگاه یا دادسرا موظف است برای آن نوجوان وکیل تسخیری مشخص کند. این موضوع در جرایم مستلزم دیه بیش از خمس دیه و جرایم تعزیری درجه شش و بالاتر نیز صدق می کند. در جرایم سبک تر مانند تعزیری درجه هفت و هشت، خود نوجوان یا سرپرست او می توانند دفاع را بر عهده بگیرند.

مراحل درخواست وکیل تسخیری برای مواد مخدر از دادگاه

اگر فردی به جرمی متهم شود که مجازات آن اعدام یا حبس ابد نباشد، مثلا حمل مقدار بسیار کمی مواد مخدر، حضور وکیل برای او اجباری نیست. اما اگر این فرد توانایی مالی نداشته باشد، بر اساس ماده سیصد و چهل و هفت قانون آیین دادرسی کیفری، می تواند از دادگاه تقاضای وکیل کند. مراحل این کار بسیار ساده است:

• متهم باید تا پایان اولین جلسه رسیدگی به قاضی اعلام کند که توانایی پرداخت هزینه های وکالت را ندارد.
• متهم درخواست خود را برای داشتن وکیل تسخیری برای مواد مخدر به صورت کتبی به دادگاه می دهد.
• قاضی رسیدگی کننده بررسی می کند که آیا متهم واقعا توانایی مالی ندارد یا خیر.
• پس از تایید عدم تمکن مالی، دادگاه به کانون وکلای دادگستری نامه می زند تا یک وکیل از همان حوزه قضایی یا نزدیک ترین شهر برای متهم تعیین کنند.
• مشخصات وکیل تعیین شده به دادگاه اعلام می شود و وکیل موظف است با مطالعه پرونده، دفاعیات خود را آماده کند.

اگر شاکی یا مدعی نیز در پرونده های کیفری، در صورت نداشتن توانایی مالی و تشخیص قاضی مبنی بر احتیاج به وکیل، می تواند از دادگاه درخواست وکیل تسخیری کند.

متن آماده برای تقاضای وکیل از دادگاه

برای راحتی کار، یک متن استاندارد آماده کرده ایم که می توانید جاهای خالی آن را پر کنید و به دفتر دادگاه تحویل دهید. داشتن یک متن اصولی به روند دادرسی شما سرعت می بخشد.
ریاست محترم شعبه [شماره شعبه] دادگاه [نام دادگاه] با سلام و احترام اینجانب [نام و نام خانوادگی] متهم پرونده کلاسه [شماره پرونده] به استحضار می رسانم که به دلیل نداشتن توانایی و بضاعت مالی، امکان گرفتن وکیل دادگستری را ندارم. به همین دلیل از محضر دادگاه تقاضا دارم بر اساس ماده ۳۴۷ قانون آیین دادرسی کیفری، یک وکیل تسخیری برای مواد مخدر برای بنده تعیین بفرمایید.
با تشکر و احترام
امضا و تاریخ

وظایف اصلی وکیل تسخیری برای مواد مخدر

برخی فکر می کنند چون وکیل تسخیری پولی از متهم نمی گیرد، کار خود را به درستی انجام نمی دهد و در جلسات دادگاه ساکت می ماند. این یک تصور بسیار اشتباه است. وکلای تسخیری پروانه رسمی دادگستری دارند و موظف هستند با تمام توان از حقوق موکل خود دفاع کنند. ما در گروه وکلای اردلان مهر عدالت شاهد تلاش های بی وقفه همکاران در این پرونده ها بوده ایم. وظایف این وکلا بسیار گسترده است.

مطالعه اوراق بازجویی و پرونده

نخستین وظیفه وکیل این است که تمام گزارش های پلیس، اوراق بازجویی، نحوه دستگیری و مقدار مواد مخدر کشف شده را به دقت مطالعه کند. وکیل باید مسلط به تمام جزئیات باشد تا بتواند یک دفاع خوب در دادگاه داشته باشد.

تشخیص شراکت یا معاونت در جرم

در پرونده های مرتبط با مواد مخدر، افراد با عناوین مختلفی مجرم شناخته می شوند. یک وکیل تسخیری برای مواد مخدر باید به خوبی تشخیص دهد که وضعیت موکل او در پرونده چگونه است.

مجازات مشارکت در جرایم مخدر

در بسیاری از پرونده ها، گروه های قاچاق به صورت باندی فعالیت می کنند. مشارکت در جرم طبق قانون صد و بیست و پنج قانون مجازات اسلامی به این معناست که فرد با آگاهی کامل در جابجایی، نگهداری یا فروش مواد مخدر دست داشته است. در این حالت، جرم شریک دقیقا برابر با جرم مجرم اصلی در نظر گرفته می شود و فرد باید تمام عواقب آن را بپذیرد.

مجازات معاونت در جرایم مخدر

معاونت در جرم با مشارکت تفاوت دارد. معاونت به این معناست که شخص مستقیما در ارتکاب جرم حضور نداشته است، بلکه از طریق ترغیب، تحریک یا فریب دادن وارد ماجرا شده است. یک وکیل متخصص تلاش می کند با استناد به قوانین صد و بیست و هفت تا صد و بیست و نه قانون مجازات اسلامی ثابت کند که موکلش تنها معاون جرم بوده است.
در این صورت، شخص به نسبت مجرم اصلی، مجازات بسیار کمتری را پشت سر خواهد گذاشت. همچنین طبق قانون سی و هشت، اگر میزان مشارکت فرد در جرم ضعیف باشد، وکیل می تواند برای او از دادگاه تخفیف بگیرد.

اهمیت تنظیم لایحه دفاعیه مواد مخدر

یکی از تخصصی ترین کارهای یک وکیل، نوشتن لایحه دفاعیه است. در پرونده های کیفری، قاضی بر اساس مستندات، شواهد و لوایح تصمیم گیری می کند. یک وکیل تسخیری برای مواد مخدر باید به تمامی قوانین و تبصره های قانون مبارزه با مواد مخدر مسلط باشد.
برخی افراد فکر می کنند با کپی کردن چند متن از اینترنت می توانند از خود دفاع کنند، اما این کار بسیار تخصصی است. در لایحه دفاعیه، وکیل تمام اشکالات پرونده را پیدا می کند و با استناد به قوانین، بی گناهی متهم یا دلایل مستحق تخفیف بودن او را به دادگاه ثابت می کند. نحوه نوشتن لایحه باید به گونه ای باشد که نظر قضات را برای ارفاق در جرم تغییر دهد.

انواع مواد مخدر و تفاوت در میزان مجازات

قانون گذار برای هر نوع ماده مخدر و هر رفتاری اعم از حمل، نگهداری، خرید، فروش و تولید، مجازات های متفاوتی در نظر گرفته است. وکیل باید نوع ماده مخدر و مجازات مربوط به آن را به خوبی بشناسد.

برای مثال، خرید، نگهداری و مخفی کردن تریاک یا حشیش با توجه به مقدار آن می تواند جریمه نقدی، ضربات شلاق و یا حبس در پی داشته باشد.
از طرف دیگر، تولید مواد روانگردان صنعتی مانند شیشه و هروئین، مجازات های بسیار سنگین تری دارد که در صورت تکرار جرم، متهم را با خطر سلب حیات یا حبس ابد مواجه می کند.
کشت گیاه شاهدانه برای تولید مواد مخدر در دفعات اول با جریمه نقدی همراه است و در دفعات بعدی جریمه ها سنگین تر شده و به شلاق و حبس ابد ختم می شود.

بر اساس قوانین جدید در خصوص زندانیان مواد مخدر، میزان مجازات مرتبکان به حمل، مخفی سازی و نگهداری مواد مخدر و روانگردان در برخی موارد به نصف کاهش یافته است. یک وکیل تسخیری برای مواد مخدر به جدیدترین تغییرات قانونی مسلط است و می تواند از این قوانین تازه برای نجات جان موکل خود و کاهش حبس او استفاده کند.

دستمزد و حق الوکاله وکیل تسخیری به عهده کیست؟

یکی از دغدغه های اصلی خانواده ها در هنگام برخورد با دادگاه، هزینه های مربوط به وکالت است. باید با آرامش خاطر بگوییم که متهم هیچ پولی بابت حق الوکاله به وکیل تسخیری پرداخت نمی کند.

• دادگاه متناسب با زحمتی که وکیل در طول دادرسی کشیده است، مبلغی را مشخص می کند.
• دستمزد این وکلا نباید از تعرفه های قانونی بیشتر باشد.
• این مبلغ به طور مستقیم از محل بودجه و اعتبارات قوه قضاییه به حساب وکیل واریز می شود.

بنابراین اگر متهمی توانایی مالی ندارد، بدون هیچ گونه نگرانی بابت مسائل مالی می تواند از حضور وکیل تسخیری بهره مند شود. البته باید دقت داشت که اگر در میانه مسیر رسیدگی، متهم توانایی مالی پیدا کند و یک وکیل تعیینی به دادگاه معرفی نماید، سمت وکیل تسخیری لغو خواهد شد و وکالت او منتفی می شود.

شرایط تغییر یا لغو وکالت وکیل تسخیری

گاهی در طول رسیدگی به پرونده، شرایطی پیش می آید که دادگاه مجبور می شود وکیل را تغییر دهد یا وکالت او را لغو کند. قانون برای حفظ حقوق متهم، موارد زیر را مشخص کرده است:

حاضر نشدن در دادگاه: اگر وکیل تعیین شده بدون دلیل موجه در جلسه رسیدگی حاضر نشود، قاضی او را عزل می کند و شخص دیگری را به عنوان وکیل تسخیری برای مواد مخدر پرونده شما می گمارد.
خویشاوندی با طرف مقابل دعوا: اگر مشخص شود که وکیل با طرف مقابل پرونده یا شرکای جرم، رابطه فامیلی یا خصومت شخصی دارد (که در حقوق به آن جهات رد دادرس می گویند)، قانون اجازه دفاع به او نمی دهد و وکیل باید تغییر کند.
گرفتن وکیل پولی توسط متهم: اگر در میانه روند دادرسی، متهم پول به دست بیاورد و خودش یک وکیل دادگستری به دادگاه معرفی کند، سمت وکیل قبلی از بین می رود و وکالت او باطل می شود.

مشاوره غیر حضوری با وکلای دادگستری

گاهی اوقات متهم یا خانواده او به دلیل فاصله مکانی یا شرایط خاص، نمی توانند به صورت حضوری با یک حقوقدان مجرب صحبت کنند. در زمان حاضر امکان ارتباط از راه دور با وکلا نیز وجود دارد. شما می توانید پرونده خود را به صورت غیر حضوری برای وکیل ارسال کنید تا او با مطالعه دقیق اوراق، مشاوره های لازم را به شما بدهد یا لایحه دفاعیه شما را تنظیم کند.
مزیت این روش این است که شما محدود به شهر خود نیستید و می توانید یک فرد متخصص و آگاه را از یک شهر بزرگ تر انتخاب کنید تا در روند پرونده به شما کمک کند. شما می توانید با پرسیدن سوالات خود از وکیل غیر حضوری، سطح علمی و مهارت او را بسنجید و سپس تصمیم بگیرید.

خدمات گروه وکلای اردلان مهر عدالت

دفتر حقوقی ما با داشتن وکلای پایه یک دادگستری، آماده است تا وکالت شما را در تمامی پرونده های کیفری بر عهده بگیرد. ما با تخصص بالا در زمینه جرایم مواد مخدر، تمام جزئیات پرونده شما را با دقت بررسی می کنیم. هدف ما اجرای عدالت و دفاع درست از حقوق شما در برابر دادگاه است.
همانطور که توضیح داده شد، مواد مخدر حوزه ای بی رحمانه است و کوچکترین اشتباه در دادگاه عواقب بسیار سنگینی دارد. اگر شرایط گرفتن وکیل تسخیری را ندارید اما نگران هزینه ها هستید، ما با درک وضعیت شما، پرونده شما را می پذیریم.
شما می توانید از طریق تماس تلفنی یا ارتباط غیر حضوری، سوالات خود را با حقوقدانان ما مطرح کنید و روند پرونده خود را در مسیر درست قانونی قرار دهید. یک دفاع درست و به موقع می تواند مجازات متهم را به شکل چشمگیری کاهش دهد و آینده او را تغییر دهد.

چکیده مطلب

وکیل تسخیری مواد مخدر، حقوقدانی است که از سوی دادگاه برای دفاع از متهمان فاقد توانایی مالی در پرونده های کیفری منصوب می شود. دستمزد این وکلا کاملا رایگان بوده و توسط قوه قضاییه پرداخت می گردد. حضور آن ها در جرایمی با مجازات اعدام، حبس ابد و برای اطفال و افراد مجنون قانوناً الزامی است.
این حقوقدانان رسمی دادگستری وظایف بسیار حساسی نظیر مطالعه دقیق اوراق بازجویی، تفکیک شراکت از معاونت در جرم و تنظیم لایحه دفاعیه تخصصی را بر عهده دارند تا بتوانند برای موکلین خود تخفیف مجازات یا قرار وثیقه بگیرند. مراجعه به متخصصان گروه وکلای اردلان مهر عدالت ضامن دفاعی مستدل و مانع از تضییع حقوق مسلم قانونی متهمان است.

سوالات متداول

آیا وکیل تسخیری می تواند برای متهم قرار وثیقه بگیرد؟
بله، یکی از اقدامات مهم این وکلا، بررسی قرار تامین صادر شده توسط بازپرس است. اگر متهم در بازداشت موقت باشد، وکیل می تواند با نوشتن لایحه مستدل، تقاضای تبدیل قرار بازداشت به قرار وثیقه یا کفالت را به دادگاه بدهد تا متهم تا زمان صدور حکم قطعی آزاد باشد و بتواند بیرون از زندان پیگیر کارهای دفاعی خود شود.
در صورت اقرار متهم در بازجویی اولیه وکیل چه کمکی می کند؟
حتی در صورت اقرار متهم، حضور وکیل الزامی و بسیار کمک کننده است. وکیل بررسی می کند که آیا اقرار تحت فشار روانی بوده یا در شرایط عادی انجام شده است. همچنین با بررسی دقیق میزان و نوع مواد، تلاش می کند تا جهات تخفیف مجازات را پیدا کرده و از صدور احکام سنگین و دور از عدالت جلوگیری کند.
آیا وکیل تسخیری امکان ملاقات با متهم در زندان را دارد؟
قطعا، وکیلی که از طرف دادگاه مشخص می شود، دقیقا همان اختیارات وکیل تعیینی را دارد. او می تواند با در دست داشتن معرفی نامه دادگاه به زندان مراجعه کرده و با موکل خود ملاقات حضوری داشته باشد. این ملاقات ها برای دریافت اطلاعات دقیق، شنیدن حرف های متهم و آماده کردن یک دفاعیه قوی و مستند برای روز دادگاه بسیار ضروری است.
آیا وظیفه وکیل تسخیری با صدور رای دادگاه بدوی تمام می شود؟
خیر، تعهدات وکیل تا قطعی شدن رای ادامه دارد. اگر دادگاه بدوی حکم سنگینی برای جرایم مواد مخدر صادر کند، وکیل تسخیری موظف است در مهلت قانونی بیست روزه، لایحه اعتراضی خود را بنویسد و پرونده را برای بررسی مجدد به دیوان عالی کشور یا دادگاه تجدیدنظر بفرستد تا از حقوق موکل خود تا آخرین مرحله دفاع کند.