چگونه گواهی عدم پرداخت چک را بگیریم؟

زمانی که چک شما نقد نمی شود، اولین و مهم ترین گام برای رسیدن به پولتان، دریافت گواهی عدم پرداخت است. برای گرفتن این گواهی، باید همراه با اصل لاشه چک و مدارک شناسایی به بانک مراجعه کرده و درخواستتان را در فرم مخصوص ثبت کنید. متصدی بانک دلایلی مانند کسر موجودی یا مغایرت امضا را بررسی کرده و اطلاعات را مستقیماً در سامانه یکپارچه صیاد وارد می کند. بسیار مهم است بدانید که برای پیگیری‌های قانونی توسط یک وکیل چک، این برگه تنها زمانی در دادگاه و مراجع قانونی اعتبار دارد که حتماً دارای مهر رسمی شعبه، امضای مسئول و کد رهگیری معتبر باشد. بدون این موارد، برگه شما کاملاً بی اعتبار است.

مفهوم گواهی عدم پرداخت چک

زمانی که دارنده چک به بانک مراجعه می کند و متوجه می شود که وجه نوشته شده روی چک به دلایل مختلف قابل پرداخت نیست، بانک موظف است یک برگه رسمی صادر کند. این برگه به صورت کتبی تایید می کند که وجه مورد نظر به دارنده پرداخت نشده است. داشتن این برگه برای شروع هرگونه اقدام قانونی علیه فرد صادرکننده، لازم و ضروری است.
طبق قوانین جدید، اطلاعات این سند مستقیماً در سامانه یکپارچه بانک مرکزی (صیاد) ثبت می شود. برگه صادره حتماً باید دارای کد رهگیری شانزده رقمی و مهر بانک باشد تا مراجع قضایی به آن ترتیب اثر دهند. بدون این مهر و کد، برگه شما تنها یک تکه کاغذ بی اعتبار در محاکم دادگستری خواهد بود.

کد رهگیری شانزده رقمی و مهر بانک باشد تا مراجع قضایی به آن ترتیب اثر دهند. بدون این مهر و کد، برگه شما تنها یک تکه کاغذ بی اعتبار در محاکم دادگستری خواهد بود.

دلایل اصلی برگشت خوردن چک در شعبه

بسیاری از افراد تصور می کنند تنها دلیل پرداخت نشدن وجه چک، خالی بودن حساب شخص است. اما قانون موارد متعددی را برای این موضوع مشخص کرده است. بانک موظف است دلیل دقیق پرداخت نشدن را در برگه رسمی ذکر کند. در جدول زیر، رایج ترین دلایلی که باعث می شود بانک از پرداخت وجه خودداری کند را بررسی می کنیم.

مراحل اداری برای دریافت گواهی عدم پرداخت چک

بسیاری از افراد پس از شنیدن پاسخ منفی از متصدی باجه، دچار سردرگمی می شوند و می پرسند در این لحظه چگونه گواهی عدم پرداخت چک را بگیریم؟ روند انجام این کار در شعبه شامل مراحل مشخصی است که باید با دقت انجام شود. انجام درست این مراحل، پایه های پرونده حقوقی شما را محکم می کند.

تحویل اصل چک و مدارک شناسایی

در گام اول، باید اصل چک را به همراه کارت ملی خود به متصدی شعبه تحویل دهید. بانک برای انجام این کار یک فرم مخصوص در اختیار شما می گذارد. شما باید مشخصات هویتی خود، شماره حساب متصل به چک و اطلاعات نوشته شده روی لاشه چک را به دقت در این فرم بنویسید و آن را امضا کنید. این فرم درخواست رسمی شما محسوب می شود.

ثبت اطلاعات در سامانه یکپارچه صیاد

پس از تحویل فرم، متصدی شعبه موظف است اطلاعات چک را بلافاصله در سامانه بانک مرکزی ثبت کند. این سامانه به صورت خودکار یک کد پیگیری پانزده رقمی تولید می کند که این کد برای بررسی های بعدی در دادگاه بسیار مهم است.

دریافت برگه مهر شده از متصدی شعبه

در مرحله آخر، شعبه یک برگه چاپی حاوی تمام مشخصات صادرکننده، مبلغ، دلیل پرداخت نشدن و کد رهگیری را چاپ کرده و به شما تحویل می دهد. بسیار مهم است که دقت کنید این برگه حتما دارای مهر رسمی شعبه و امضای مسئول شعبه باشد.
همچنین متصدی بانک باید پشت لاشه چک شما نیز مهر مخصوصی بزند که نشان می دهد این چک برگشت خورده است. با دانستن این مراحل به خوبی یاد می گیریم که چگونه گواهی عدم پرداخت چک را بگیریم؟ و در شعب بانکی دچار مشکل نشویم.

تفاوت روند صدور برگه برای انواع مختلف چک

آگاهی از انواع چک به شما کمک می کند تا بدانید در هر شرایط چگونه گواهی عدم پرداخت چک را بگیریم؟ قوانین برای هر نوع چک کمی متفاوت است.

بررسی چک صیادی

برای این چک ها، متصدی شعبه ابتدا در سامانه صیاد گزینه عدم پرداخت را فعال می کند. تمام مشخصات به صورت خودکار روی برگه چاپ می شود و احتمال خطای انسانی در نوشتن نام یا مبلغ به صفر می رسد. اگر چک در سامانه به نام شما ثبت نشده باشد، دریافت برگه با مشکل مواجه می شود.

پیگیری چک تضمین شده بانکی

در این نوع چک ها، خود بانک متعهد پرداخت است. این چک ها به ندرت به دلیل نبود موجودی برگشت می خورند، زیرا پول از قبل توسط بانک بلوکه شده است. اما اگر چک مخدوش باشد، تنها شعبه ای که چک را صادر کرده است حق دارد برگه عدم پرداخت را صادر کند و شما نمی توانید به شعبه دیگری بروید.

روند قانونی چک بین بانکی

در چک های بین بانکی، بانک مقصد باید برگه را صادر کند و اصل چک را به بانک مبدا پس بفرستد. در این حالت روند کار کمی طولانی تر است و باید با دقت بیشتری پیگیری شود.

مهلت های قانونی برای برگشت زدن چک

زمان در مسائل حقوقی ارزش بسیار بالایی دارد. برای اینکه بدانید در چه زمانی باید اقدام کنید، باید به نوع چک و نوع شکایتی که در ذهن دارید توجه کنید. از دست دادن این زمان ها باعث می شود حقوق قانونی شما محدود شود.

زمان بندی برای شکایت کیفری

اگر قصد دارید از فرد صادرکننده شکایت کیفری کنید و خواهان مجازات حبس برای او هستید، تنها شش ماه از تاریخ نوشته شده روی چک فرصت دارید تا به بانک بروید و چک را برگشت بزنید. پس از دریافت برگه از بانک، دوباره شش ماه فرصت دارید تا شکایت خود را در دادسرا ثبت کنید.

مواعد قانونی برای چک پشت نویسی شده

اگر چک توسط شخص دیگری به شما منتقل شده است، زمان شما بسیار محدودتر است. برای چک هایی که در یک شهر صادر و وصول می شوند فقط پانزده روز و برای چک های بین شهری فقط چهل و پنج روز فرصت دارید تا برگه بانکی را دریافت کنید. در صورت گذشتن این زمان، حق شکایت علیه شخص پشت نویس از بین می رود.

اهمیت کد رهگیری در برگه بانک

برگه بانکی شما باید دارای یک شناسه پانزده رقمی باشد. بر اساس قوانین حقوقی فعلی، اداره ثبت و دادگاه ها تنها برگه هایی را می پذیرند که این شناسه را داشته باشند. این شناسه ثابت می کند که اطلاعات در سامانه بانک مرکزی به درستی ثبت شده است. اگر متصدی شعبه برگه ای بدون این شناسه به شما داد، آن برگه هیچ ارزش قانونی ندارد و باید از مسئول شعبه بخواهید که روند ثبت را اصلاح کند.

عواقب صدور چک بی محل برای صاحب حساب

هنگامی که برگه عدم پرداخت در سامانه ثبت می شود، سیستم بانکی به صورت خودکار محدودیت های بسیار سختی را برای شخص صادر کننده اعمال می کند. این محدودیت ها اهرم فشار بسیار خوبی برای وصول طلب شما هستند و شخص را مجبور می کنند تا سریع تر بدهی خود را بپردازد.

• تمامی حساب ها و کارت های بانکی شخص به اندازه مبلغ بدهی مسدود می شود.
• امکان افتتاح حساب بانکی جدید برای شخص بسته می شود.
• هیچ گونه وام بانکی یا تسهیلات مالی به او داده نخواهد شد.
• شخص حق دریافت دسته چک جدید را نخواهد داشت و اجازه ثبت چک در سامانه صیاد از او گرفته می شود.

اقدام قانونی بعد از گرفتن گواهی بانک

حالا که می دانیم چگونه گواهی عدم پرداخت چک را بگیریم؟ باید بدانیم گام بعدی چیست. شما برگه مهر شده را در دست دارید. در این مرحله دو راه اصلی پیش روی شماست.

مراجعه به اداره اجرای ثبت اسناد

این روش بسیار سریع تر است. شما اصل چک و برگه بانکی را به بخش اجرای اداره ثبت می برید. این اداره در زمان کوتاهی دستور توقیف اموال شخص بدهکار را صادر می کند. اگر شخص دارای خانه، ماشین یا حساب بانکی پر از پول باشد، این روش عالی است. در این اداره شما درگیر جلسات طولانی دادرسی نمی شوید.

ثبت شکایت در دادگاه

روش دیگر ثبت دادخواست در دفاتر خدمات قضایی و ارجاع پرونده به دادگاه حقوقی یا کیفری است. قاضی پس از بررسی اسناد، حکم قطعی برای پرداخت طلب شما صادر می کند. اگر شخص مالی برای توقیف نداشته باشد، دادگاه می تواند حکم جلب او را صادر کند.

اگر بانک از دادن برگه خودداری کرد چه کنیم؟

گاهی ممکن است متصدی شعبه به دلایل مختلف مانند قطعی سیستم از دادن برگه در همان روز خودداری کند. قانون به صراحت می گوید شعبه موظف است درخواست شما را مکتوب دریافت کند و یک رسید رسمی با ذکر ساعت و تاریخ به شما بدهد. این رسید ثابت می کند که شما در زمان مقرر به شعبه رفته اید و حق قانونی شما محفوظ می ماند. هرگز بدون دریافت رسید مکتوب، شعبه را ترک نکنید.

امکان اعتراض به برگه صادر شده

گاهی ممکن است برگه بانکی با اشتباهاتی همراه باشد. قانون برای این شرایط راه هایی را مشخص کرده است.

اعتراض توسط صادرکننده چک

اگر شخص صادرکننده ادعا کند که در روز سررسید، پول کافی در حساب او بوده اما بانک به اشتباه چک را برگشت زده است، می تواند به دادگاه مراجعه کند. او باید با اسناد دقیق و پرینت حساب ثابت کند که حق با اوست. اگر دادگاه این موضوع را تایید کند، برگه بانکی باطل می شود.

اعتراض توسط دارنده چک

اگر متصدی شعبه دلیل پرداخت نشدن را به اشتباه بنویسد، دارنده حق دارد اعتراض کند. درج اشتباه دلیل، می تواند روند شکایت کیفری را مختل کند. در این حالت باید از شعبه خواست تا برگه اصلاحی صادر کند.

استعلام وضعیت چک پیش از دریافت آن

برای جلوگیری از مشکلات بعدی، همیشه پیش از قبول کردن چک از افراد، وضعیت اعتبار آن ها را بررسی کنید. با ارسال شناسه شانزده رقمی روی چک به سرشماره پیامکی اعلام شده توسط بانک مرکزی، می توانید متوجه شوید که شخص در گذشته چند بار چک بی محل کشیده است. رنگ های مختلف در پاسخ پیامک، میزان خوش حسابی شخص را نشان می دهد. رنگ سفید به معنای نداشتن سابقه بد است، در حالی که رنگ قرمز نشان می دهد شخص بدهی های زیادی دارد و انجام معامله با او پرخطر است.

چکیده مطلب

دریافت گواهی عدم پرداخت، اولین گام برای وصول چک نقد نشده است. برای این کار، ارائه اصل لاشه چک و مدارک شناسایی معتبر به بانک الزامی است. متصدی شعبه موظف است با ثبت اطلاعات در سامانه یکپارچه صیاد، برگه ای شامل دلیل برگشت، مهر رسمی، امضا و کد رهگیری پانزده رقمی صادر کند؛ وجود این کد و مهر برای اعتبار سند در محاکم قضایی کاملاً مهم است. صدور این گواهی موجب مسدودی فوری حساب ها و خدمات بانکی شخص صادرکننده می شود. پس از آن، با در دست داشتن این برگه می توانید با رعایت مهلت های قانونی، از طریق اداره اجرای ثبت جهت توقیف سریع اموال، یا دادگاه برای پیگیری های کیفری و حقوقی اقدام کنید.

سوالات متداول

آیا با داشتن برگه برگشتی چک، می توان مستقیما برای ممنوع الخروجی صادر کننده اقدام کرد؟
بله، پس از دریافت گواهی از بانک، می توانید از طریق اداره اجرای ثبت اسناد برای وصول طلب اقدام کنید. در این اداره، به محض ثبت درخواست و صدور اجراییه ثبتی، امکان تقاضای ممنوع الخروجی فوری شخص بدهکار وجود دارد، بدون آنکه نیازی به تشکیل دادگاه باشد.
آیا می توان چک برگشتی را به شخص دیگری فروخت یا واگذار کرد؟
بله، دارنده چک می تواند طلب خود را از طریق انتقال حقوقی (صلح طلب یا پشت نویسی) به شخص دیگری واگذار کند. شخص جدید با در دست داشتن اصل چک و گواهی بانکی حق دارد تمام اقدامات قضایی را علیه صادرکننده انجام دهد.
اگر ثابت شود چک برگشتی از طریق ربا یا قمار به دست آمده چه می شود؟
قانون حمایت از اسناد تجاری شامل معاملات نامشروع نمی شود. اگر صادرکننده در دادگاه ثابت کند که منشا صدور چک معاملات باطل مانند ربا یا قمار بوده است، دادگاه حکم به بی اعتباری چک می دهد و مبلغ آن قابل وصول نخواهد بود.
خسارت تاخیر تادیه برای چک برگشتی از چه زمانی محاسبه می شود؟
بر اساس مصوبات مجمع تشخیص مصلحت نظام، خسارت تاخیر تادیه چک دقیقا از تاریخ مندرج روی چک (تاریخ سررسید) تا روز وصول آن بر اساس شاخص تورم بانک مرکزی محاسبه می شود و زمان مراجعه به دادگاه ملاک شروع محاسبه نیست.